<meta charset="utf-8" />
પ્રેગ્નન્સી દરમિયાન લગભગ પાંચમા મહિનામાં ડૉક્ટર Anomaly Scan કરાવવાની સલાહ આપે છે. આ સમયે ઘણી મહિલાઓના મનમાં પ્રશ્નો થાય છે: Anomaly Scan શું છે? 20-Week Scanમાં બાળકના કયા અંગો તપાસવામાં આવે છે? જો રિપોર્ટમાં કોઈ બાબત સ્પષ્ટ ન હોય તો શું કરવું?
Anomaly Scan in Pregnancy એ ગર્ભાવસ્થાના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં કરવામાં આવતો વિગતવાર ultrasound scan છે. તેને 20-Week Scan, Fetal Anomaly Scan અથવા Level 2 Scan તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ scanમાં બાળકના મગજ, હૃદય, કરોડરજ્જુ, હાથ-પગ અને અન્ય મુખ્ય અંગોની રચનાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે.
આ બ્લોગમાં Anomaly Scanનો યોગ્ય સમય, તેમાં તપાસવામાં આવતી બાબતો, રિપોર્ટનો અર્થ અને NT Scan તથા Growth Scan સાથેનો તફાવત સમજીએ.
Anomaly Scan એ એક detailed pregnancy ultrasound છે, જેમાં બાળકના વિવિધ અંગો અને શરીરની રચનાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. તેનો મુખ્ય હેતુ કેટલીક જન્મજાત રચનાત્મક અસામાન્યતાઓ (Structural Anomalies) ઓળખવામાં મદદ કરવાનો છે.
આ scan દરમિયાન બાળકના વિકાસ સાથે Placentaની સ્થિતિ, Amniotic Fluidનું પ્રમાણ અને અન્ય સંબંધિત બાબતો પણ તપાસવામાં આવી શકે છે.
Anomaly Scan મહત્વપૂર્ણ prenatal તપાસ છે, પરંતુ તે દરેક જન્મજાત સમસ્યાને શોધી શકતો નથી. કેટલીક પરિસ્થિતિઓ scan દરમિયાન સ્પષ્ટ દેખાતી નથી અથવા ગર્ભાવસ્થાના આગળના તબક્કામાં જ દેખાઈ શકે છે.
Anomaly Scan સામાન્ય રીતે 18 થી 22 અઠવાડિયાની વચ્ચે કરવામાં આવે છે. ઘણા કિસ્સામાં તેને 20-Week Scan તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ સમયગાળામાં બાળકના ઘણા મુખ્ય અંગોનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન કરી શકાય છે. જોકે, યોગ્ય તારીખ તમારા ડૉક્ટર તમારી pregnancy stage અને અગાઉના ultrasound reportsના આધારે નક્કી કરી શકે છે.
જો બાળકની સ્થિતિને કારણે કેટલીક તસવીરો સ્પષ્ટ ન મળે અથવા જરૂરી માપ પૂર્ણ ન થઈ શકે, તો ફરી scan કરવાની સલાહ મળી શકે છે. તેનો અર્થ હંમેશાં કોઈ સમસ્યા છે એવો થતો નથી.
Anomaly Scan દરમિયાન sonologist બાળકના વિવિધ અંગો અને શરીરની રચનાનું વ્યવસ્થિત મૂલ્યાંકન કરે છે. તપાસમાં કઈ રચનાઓ સ્પષ્ટ રીતે જોઈ શકાય છે તે બાળકની સ્થિતિ અને scanની તકનીકી મર્યાદાઓ પર પણ આધારિત હોઈ શકે છે.
બાળકના મગજ અને માથાની રચના તપાસવામાં આવે છે. તેમાં મગજના કેટલાક મુખ્ય ભાગો, skull અને માથાના આકારનું મૂલ્યાંકન થઈ શકે છે.
બાળકના ચહેરાની કેટલીક રચનાઓ, જેમ કે હોઠ, આંખોની આસપાસનો ભાગ અને facial profile, scanમાં જોઈ શકાય છે.
બાળકના હૃદયની સ્થિતિ, ધબકારા અને તેની કેટલીક મુખ્ય રચનાઓનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે. હૃદયની તપાસ માટે ચોક્કસ views જરૂરી હોય છે. દરેક હૃદયની સમસ્યા routine scanમાં ઓળખી શકાય એવું નથી.
બાળકની કરોડરજ્જુની રચના અને તેની ગોઠવણી તપાસવામાં આવે છે. આ તપાસથી કેટલીક spinal abnormalitiesની શંકા ઓળખવામાં મદદ મળી શકે છે.
બાળકના હાથ, પગ અને લાંબા હાડકાંની હાજરી, રચના અને સંબંધિત માપનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવે છે.
બાળકના પેટની રચના, પેટની દિવાલ અને કિડની જેવા કેટલાક આંતરિક અંગો તપાસવામાં આવે છે. જરૂરિયાત પ્રમાણે અન્ય સંબંધિત રચનાઓ પણ જોવામાં આવે છે.
બાળકને પોષક તત્ત્વો પહોંચાડવામાં મદદ કરતી Placenta ક્યાં આવેલી છે અને બાળકની આસપાસના પ્રવાહીનું પ્રમાણ યોગ્ય દેખાય છે કે નહીં તે તપાસવામાં આવી શકે છે.
બાળકના માથા, પેટ અને જાંઘના હાડકાં જેવા ભાગોના માપ લેવામાં આવી શકે છે. આ માપ ગર્ભાવસ્થાના અઠવાડિયા પ્રમાણે બાળકના કદ અને વિકાસનું મૂલ્યાંકન કરવામાં મદદ કરે છે.
આ તપાસમાં કઈ રચનાઓનું મૂલ્યાંકન થઈ શક્યું છે તે scanની સ્થિતિ, બાળકની position અને અન્ય પરિબળો પર આધારિત હોઈ શકે છે.
જો Anomaly Scan reportમાં “Normal Study” અથવા “No obvious abnormality detected” લખેલું હોય, તો તેનો સામાન્ય અર્થ એ છે કે તપાસ દરમિયાન મૂલ્યાંકન કરી શકાયેલી રચનાઓમાં કોઈ સ્પષ્ટ અસામાન્યતા જોવા મળી નથી.
પરંતુ Normal Anomaly Scanનો અર્થ એ નથી કે દરેક જન્મજાત અથવા વિકાસ સંબંધિત સમસ્યાની ગેરહાજરીની ખાતરી મળી ગઈ છે.
કેટલીક સમસ્યાઓ ultrasoundમાં દેખાતી નથી, જ્યારે કેટલીક સમસ્યાઓ ગર્ભાવસ્થાના પછીના તબક્કામાં સ્પષ્ટ થઈ શકે છે. તેથી રિપોર્ટનું અર્થઘટન ડૉક્ટર દ્વારા કરાવવું અને સૂચવેલી pregnancy follow-up તપાસો ચાલુ રાખવી જરૂરી છે.
જો scan દરમિયાન કોઈ અંગની રચના સ્પષ્ટ ન દેખાય અથવા કોઈ finding અંગે શંકા હોય, તો તરત જ ગંભીર નિષ્કર્ષ કાઢવો યોગ્ય નથી.
ડૉક્ટર પરિસ્થિતિ પ્રમાણે નીચેના પગલાં સૂચવી શકે છે:
Repeat Ultrasound: જો બાળકની positionને કારણે જરૂરી તસવીરો ન મળી હોય, તો scan ફરી કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
Detailed Assessment: શંકાસ્પદ અંગની વધુ વિગતવાર તપાસ કરાવવાની સલાહ મળી શકે છે.
Specialist Consultation: જરૂરિયાત મુજબ fetal medicine અથવા અન્ય સંબંધિત નિષ્ણાતની સલાહ લેવામાં આવી શકે છે.
Additional Testing: clinical findings પ્રમાણે વધારાની તપાસ અથવા counsellingની જરૂર પડી શકે છે.
દરેક abnormal અથવા incomplete findingનો અર્થ બાળકને ચોક્કસ સમસ્યા છે એવો નથી. આગળ શું કરવું તે ચોક્કસ report અને વ્યક્તિગત તબીબી પરિસ્થિતિ પર આધારિત છે. જો scan અધૂરો હોય, તો જરૂરી અંગોની તપાસ પૂર્ણ કરવા માટે repeat scan અથવા નિષ્ણાત પાસે તપાસ કરાવવાની સલાહ મળી શકે છે.
આ ત્રણેય pregnancy ultrasoundના હેતુ અલગ છે.
|
Scan |
સામાન્ય સમય |
મુખ્ય હેતુ |
|
NT Scan |
11 અઠવાડિયાથી 13 અઠવાડિયા અને 6 દિવસ |
Nuchal Translucencyનું માપ અને કેટલીક chromosomal conditionsના જોખમની screeningમાં મદદ |
|
Anomaly Scan |
18–22 અઠવાડિયા |
બાળકના મુખ્ય અંગો અને શરીરની રચનાનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન |
|
Growth Scan |
સામાન્ય રીતે ગર્ભાવસ્થાના આગળના તબક્કામાં, જરૂરિયાત મુજબ |
બાળકના કદ, અંદાજિત વજન, વૃદ્ધિ અને Amniotic Fluidનું મૂલ્યાંકન |
એક scan બીજા scanનું સ્થાન લેતો નથી. કયા scans અને કેટલી વાર જરૂરી છે તે તમારી pregnancy અને ડૉક્ટરની સલાહ પર આધારિત છે.
Anomaly Scan પહેલાં ખાસ તૈયારીની જરૂરિયાત scan centreની સૂચનાઓ પ્રમાણે અલગ હોઈ શકે છે.
Appointment લેતી વખતે તમારી pregnancy weeks જણાવો.
અગાઉના ultrasound reports સાથે રાખો.
અગાઉના scanમાં કોઈ finding હોય તો ડૉક્ટરને જણાવો.
Bladder ભરેલું રાખવું જરૂરી છે કે નહીં તે scan centre પાસેથી જાણી લો.
રિપોર્ટમાં કોઈ બાબત સમજાતી ન હોય તો sonologist અથવા તમારા ગાયનેકોલોજિસ્ટને પૂછો.
ગર્ભાવસ્થાના બીજા ત્રિમાસિક ગાળામાં Anomaly Scan બાળકના વિકાસ અને મુખ્ય અંગોની રચનાનું મૂલ્યાંકન કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
Venus Women’s Hospital & IVF Center, Rajkotની 3D-4D Sonography & Ultrasound સેવા વિશે વધુ માહિતી મેળવી શકાય છે. આ પેજ સામાન્ય sonography અને ultrasound સેવાઓ વિશે માહિતી આપે છે; તે પોતે દરેક પ્રકારના fetal scanની ઉપલબ્ધતાની પુષ્ટિ કરતું નથી. Anomaly Scan માટેની ચોક્કસ ઉપલબ્ધતા, યોગ્ય સમય અને appointment અંગે હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરીને ખાતરી કરો.
Pregnancy સંબંધિત સામાન્ય સંભાળ માટે Pregnancy & Post-Delivery Care in Rajkot વિશે પણ જાણો.
Anomaly Scan સામાન્ય રીતે 18થી 22 અઠવાડિયાની વચ્ચે કરવામાં આવે છે. યોગ્ય સમય તમારા ડૉક્ટર નક્કી કરી શકે છે.
સામાન્ય રીતે Anomaly Scanને Level 2 Scan, Fetal Anomaly Scan અથવા 20-Week Scan તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. તેનો હેતુ બાળકના મુખ્ય અંગોની રચનાનું વિગતવાર મૂલ્યાંકન કરવાનો છે.
ના. આ scan ઘણી મુખ્ય structural abnormalities ઓળખવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ દરેક જન્મજાત, genetic અથવા વિકાસ સંબંધિત સમસ્યાની ખાતરીપૂર્વક ઓળખ કરી શકતો નથી.
જો જરૂરી અંગોની તસવીરો સ્પષ્ટ ન મળે, તો ફરી scan માટે બોલાવવામાં આવી શકે છે. આ ઘણીવાર બાળકની position અથવા તકનીકી મર્યાદાને કારણે થાય છે.
દરેક મહિલાને એકસરખા Growth Scanની જરૂર હોતી નથી. આગળના scansની જરૂરિયાત બાળકના વિકાસ, pregnancy risk અને ડૉક્ટરની સલાહ પ્રમાણે નક્કી થાય છે.
ગર્ભાવસ્થા અને ultrasound સંબંધિત વધુ માહિતી માટે નીચેના પેજ જુઓ:
MBBS, DGO, DNB, MNAMS
Sonologist | IVF Specialist
MBBS, DGO
Infertility Specialist | High-Risk Pregnancy Expert
MD, Diploma in ART (Germany)
IVF Specialist | Endoscopic Surgeon
MD (OBS & GYNAEC)
Advanced Endoscopic Surgeon | High-Risk Pregnancy Expert
જો તમે ગર્ભવતી હો અને Anomaly Scan અથવા pregnancy ultrasound વિશે માર્ગદર્શન ઇચ્છતા હો, તો Venus Women’s Hospital & IVF Centerની ટીમનો સંપર્ક કરો. તમારી pregnancy stage અને medical history પ્રમાણે યોગ્ય તપાસ અને આગળના પગલાં અંગે માર્ગદર્શન મેળવી શકો છો.
Venus Women’s Hospital & IVF Center
Address: Vijay, Ramdham-2 Corner, Near KKV Circle, Beside SBI Bank, Kalavad Road, Rajkot – 360005
Phone: +91 90999 00181 | +91 90999 00182
Email: venuswomenshospital@gmail.com
Monday to Friday
10:00 AM – 01:00 PM
05:00 PM – 07:30 PM
Saturday
10:00 AM – 01:00 PM
Sunday
Emergency Services Only
Anomaly Scan માટે યોગ્ય સમયગાળો, તપાસ અને રિપોર્ટની સમજ માટે Venus Women’s Hospital & IVF Centerનો સંપર્ક કરો.
આ લેખ સામાન્ય આરોગ્ય માહિતી માટે છે. તે વ્યક્તિગત તબીબી સલાહ, નિદાન અથવા સારવારનું સ્થાન લેતો નથી.